Co się zaczęło? Co się skończyło?
I co dalej?
Jak to wygląda dzisiaj

Aktualizacja: 2021-04-10
Afera KNF z Markiem Chrzanowskim w roli głównej wstrząsnęła końcem roku 2018. W artykule opisuję krok po kroku wypadki związane z aferą i stan na początek roku 2021.

Czym jest Afera KNF. Stan na kwiecień 2021
POLITYKA


5 kwietnia 2021 roku
   Opinia publiczna dowiedziała się o wszystkim w listopadzie 2018 roku ale początek afery to marzec tegoż roku. W tym to miesiącu szef Komisji Nadzoru Finansowego Marek Chrzanowski zaprosił na spotkanie w cztery oczy Leszka Czarneckiego, biznesmena i właściciela Getin Noble Banku oraz Idea Banku. Dlaczego rozmowa między tymi dwoma panami już z samego faktu zaistnienia, niezależnie od jej treści była niezgodna z prawem?
   Komisja Nadzoru Finansowego jest instytucją, która w założeniu ma dbać o bezpieczeństwo finansowe Polaków oraz instytucji działających na rynku finansowym. Pełni ona rolę kontrolną m.in. nad bankami i firmami ubezpieczeniowymi. Spotkanie na osobności szefa KNF z właścicielem czy prezesem któregoś z banków nigdy nie powinno mieć miejsca, niezależnie od tematu rozmowy. Takie rozmowy mogą się oczywiście odbywać, ale w obecności innych osób związanych z dyskutowanym problemem, powinny być protokołowane lub przynajmniej zakończone notatką służbową. I rzeczywiście od czasu gdy w lutym 2017 roku Getin Noble Bank przestał spełniać wymogi kapitałowe i trafił pod nadzór KNF takie konsultacje się odbywały, jednak zawsze prowadzone były w obecności pełnomocników czy prezesów z zachowaniem wszelkich procedur.
   Dlaczego Getin Noble Bank znalazł się pod nadzorem KNF? Stało się to po wprowadzeniu w 2017 roku rozporządzenia Ministerstwa Finansów, które zaostrzyło wymogi kapitałowe dla banków udzielających kredytów w obcych walutach. Zgodnie z tym rozporządzeniem od tej pory musiały one mieć w gotówce 15 procent kwoty, którą pożyczyły swoim klientom.
   Po roku od czasu wpisania banku pod nadzór KNF Leszek Czernecki odebrał od jej szefa, Marka Czarneckiego zaproszenie na rozmowę do siedziby Komisji. Zdziwiło biznesmena, że rozmowa ma się odbyć w innej formie niż poprzednie, to znaczy w cztery oczy, co było niespotykane nigdy wcześniej. Pełen podejrzeń Czarnecki na spotkanie zabrał dyktafon. Dzięki temu urządzeniu w listopadzie tegoż roku opinia publiczna mogła dowiedzieć się o treści rozmowy.
   Najważniejszymi elementami rozmowy były propozycje składane przez szefa KNF biznesmenowi. Przedstawił on Czarneckiemu przyszłość jego banku, w której Zdzisław Sokal, przedstawiciel prezydenta Andrzeja Dudy w KNF doprowadzi do przejęcia przez państwo tego banku za kwotę jednego złotego. Zaproponowane przez Chrzanowskiego wyjście z tej sytuacji miało polegać na tym, by biznesmen zatrudnił w swoim banku w roli doradcy prawnego Grzegorza Kowalczyka. Wynagrodzenie dla Kowalczyka miało być powiązane z poziomem kapitalizacji spółki i wynosić 1 procent tego poziomu, co na złotówki przekłada się na wysokość około 40 milionów złotych. Zatrudnienie to spowoduje odstąpienie Sokala od jego zamierzeń. Po tym spotkaniu obaj panowie spotkali się również z Adamem Glapińskiem, prezesem Narodowego Banku Polskiego, lecz z tego spotkania nie pojawiły się żadne nagrania.
   Czarnecki w rozmowie z Chrzanowskim plan przejęcia banku za 1 złotówkę określił mianem kradzieży i oczywiście nie zgodził się na uleganie takiemu szantażowi. Aż tu przypadkiem w pięć miesięcy później, we wrześniu tego samego roku pod obrady sejmu wszedł projekt ustawy mającej na celu wzmocnienie nadzoru i ochrony inwestorów nad rynkiem finansowym. Już w pierwszym czytaniu zgłoszono poprawkę umożliwiającą administracyjne przejęcie banku, którego suma funduszy własnych będzie zbyt niska lub nawet w sytuacji, gdy tylko wystąpi ryzyko pojawienia się takiego stanu. Poprawka pozostawiała decyzję o przejęciu takiego banku w gestii Komisji Nadzoru Finansowego.
   Od tego czasu na blisko dwa miesiące ustawa utknęła w Komisji Finansów Publicznych. W międzyczasie Roman Giertych, pełnomocnik Leszka Czarneckiego złożył do prokuratury zawiadomienie w sprawie opisywanej wcześniej rozmowy Chrzanowski-Czarnecki z marca tego roku. I już dzień później Komisja Finansów Publicznych otrzymuje pismo od szefa KNF, Marka Chrzanowskiego, w którym prosi on komisję o przyspieszenie prac nad ustawą. Następny przypadek, czy może przeciek z prokuratury do KNF? Oczywiście prośba szefa KNF robi wrażenie i u ustawa w tempie ekspresowym, bo już następnego dnia przechodzi przez drugie i trzecie czytanie i zostaje wysłana do Senatu. Dzieje się to 9-go listopada, a więc w przededniu Święta Niepodległości.
   Po kilku dniach weekendowej celebracji święta za sprawą Gazety Wyborczej opinia publiczna dowiaduje się o sprawie. W tej sytuacji Marek Chrzanowski składa dymisję, ale zanim jeszcze odejdzie wpisuje drugi bank Czarneckiego, Idea Bank na listę ostrzeżeń publicznych, choć żadne wskaźniki nie pokazują jego problemów z wypłacalnością. Oficjalnym powodem tego kroku była rzekoma działalność maklerska bez zezwolenia, a dokładnie sprzedaż obligacji GetBacku.
   W tym okresie prokurator generalny Zbigniew Ziobro oświadcza, że obejmuje osobistym nadzorem śledztwo w sprawie propozycji korupcyjnej. Ziobro sam wskazał, że wstępna kwalifikacja prawna w postępowaniu w sprawie Czarneckiego to przekroczenie przez funkcjonariusza publicznego uprawnień celem osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę trzecią. Przestępstwo takie zagrożone jest wyrokiem do 10 lat pozbawienia wolności. Sprawę prowadził śląski wydział Prokuratury Krajowej w Katowicach.
   W sprawie afery w tym czasie wypowiadali się zarówno sami główni aktorzy jak i najważniejsi politycy. Prezydent Andrzej Duda, który nominował do KNF Sokala mówił, że sprawa jest trudna, a on ostrożnie podchodzi do autentyczności nagrań.
   27 listopada 2018 roku Marek Chrzanowski został aresztowany na dwa miesiące, choć warto podkreślić, że pomimo złożenia dymisji do momentu aresztowania miał on swobodny dostęp do swojego gabinetu w KNF i do wszystkich dokumentów. Pod koniec stycznia 2019 roku Chrzanowski wyszedł na wolność. Prokuratura nałożyła na niego 250 000 złotych poręczenia majątkowego, objęła dozorem policyjnym i zakazem kontaktowania się ze świadkami w sprawie. Marek Chrzanowski do dzisiaj (kwiecień 2020) poręczenia nie przedstawił.
   W czerwcu 2019 roku prokuratura odsunęła Leszka Czarneckiego i jego pełnomocnika Romana Giertycha od wpływu na postępowanie i od wszelkich informacji dotyczących śledztwa. Jako powód prokuratura podała, że propozycja złożona przez Marka Chrzanowskiego nie spowodowała dla niego żadnej szkody, jak również nie doszło do naruszenia żadnego dobra prawnego Leszka Czarneckiego. W związku z tym biznesmen nie ma statusu pokrzywdzonego. Dzięki temu zablokowano wgląd do wyników badań wariograficznych zarówno Czarneckiego jak i Chrzanowskiego.
   Jak się okazało z ujawnionych w styczniu 2020 roku informacji badanie wariografem wykazało, że w trakcie zeznań Marek Chrzanowski kłamał twierdząc, że nie składał Czarneckiemu oferty ochrony nad jego biznesem w zamian za pieniądze. Postawiono mu zarzuty przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego państwa w celu osiągnięcia korzyści osobistej, a akt oskarżenia trafił do sądu 31 grudnia 2019 roku.

Osoby występujące w dramacie:
Leszek Czarnecki - biznesmen, jeden z najbogatszych ludzi w Polsce, właściciel Getin Noble Banku i Idea Banku.
Marek Chrzanowski - doktor ekonomii, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego od października 2016 do listopada 2018 roku powołany na to stanowisko przez premier Beatę Szydło. Wcześniej był członkiem Rady Polityki Pieniężnej.
Grzegorz Kowalczyk - prawnik polecany przez Chrzanowskiego Czarneckiemu podczas składania mu korupcyjnej propozycji. Grzegorz Kowalczyk pochodzi z Częstochowy. W przeszłości był członkiem rady nadzorczej Giełdy Papierów Wartościowych, od lipca 2018 roku w radzie Plus Banku, którego właścicielem jest Zygmunt Solorz-Żak.
Zdzisław Sokal - były członek zarządu Narodowego Banku Polskiego powołany na to stanowisko jeszcze przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Od 2016 roku jest przedstawicielem prezydenta w Komisji Nadzoru Finansowego. Jednocześnie był prezesem zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego – instytucji gwarantującej wypłatę oszczędności klientom banków w przypadku ich upadłości. Po ujawnionej przez Gazetę Wyborczą aferze, 14 grudnia 2018 roku utracił stanowisko przedstawiciela Prezydenta RP w KNF ale w tejże komisji został przedstawicielem Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Z funkcji prezesa BFG został odwołany dopiero 5 kwietnia 2019 roku. Nadal jest doradcą społecznym prezydenta Andrzeja Dudy.
Adam Glapiński - prezes Narodowego Banku Polskiego od 2016 roku. Wcześniej był członkiem Rady Polityki Pieniężnej. W latach 90-tych był bliskim współpracownikiem Jarosława Kaczyńskiego. Współtworzył Porozumienie Centrum. Adam Glapiński rekomendował Marka Chrzanowskiego na stanowisko szefa KNF.

Wnioski
   Cała ta sytuacja wymusza zastanowienie się nad kilkoma pytaniami. Jednym z nich jest zagadnienie związane z planem przejęcia banku za złotówkę i czy Zdzisław Sokal rzeczywiście chciał do tego doprowadzić, a jeśli tak, to czy działał sam, czy realizował czyjś pomysł. Prokuratura tej sprawy nie objęła śledztwem stawiając jako jedynego winnego Marka Chrzanowskiego sugerując, że działał on samodzielnie. Jednakże późniejsze wprowadzenie do ustawy stosownej poprawki wskazuje, że nad obydwoma panami ktoś o dużej mocy sprawczej trzymał pieczę, mając siłę zainicjować poprawki w ustawie umożliwiające realizację gróźb przedstawianych Leszkowi Czarneckiemu.
   Działania takie krok po kroku wprowadzają zamieszanie na rynku finansowym i zwiększają polityczny wpływ na ten rynek. Do czasu afery polski system bankowy oceniany był przez instytucje europejskie jako jeden z najbezpieczniejszych w Unii Europejskiej. Działania KNF i BFG sprawdziły się w przypadku upadłości SKOK-u, gdzie klienci tej kasy nie zostali pozostawieni z niczym. Jednak powolne psucie tego systemu przez uzależnienie go od polityków i partii aktualnie rządzącej zmierza do katastrofy, której opinia publiczna na początku tej drogi może nie dostrzegać. Później może być już za późno. Przejęcie przez polityków i państwo Komisji Nadzoru Finansowego i banków spowoduje, że na rynku zabraknie konkurencji. A to już prosta droga do uzyskania przez rząd czy polityków wpływu na decyzje dotyczące np. zmiany oprocentowania oszczędności czy kredytów, zmiany opłat za prowadzenie kont itp. Co jeszcze dzisiaj jest abstrakcją, może być możliwe w przyszłości, gdy wyłącznie wolą partii, a więc i rządu, politycy będą w stanie podjąć decyzję np. o przejmowaniu depozytów. Oznacza to, że nagle, z dnia na dzień dowiemy się, że ze zgromadzonych w banku środków w wysokości np. 50 000 zł zostanie nam 20 000.

Chronologia
2017-02 Grzegorz Kowalczyk w radzie nadzorczej GPW
2017-02 Rozporządzenie Resortu Finansów: Nowe wymogi kapitałowe dla banków
2017-12 Getin Noble Bank nie spełnia nowych wymogów kapitałowych. Trafia pod nadzór KNF
2018-03-28 Rozmowa Chrzanowski-Czarnecki
2018-07 Grzegorz Kowalczyk trafia do rady nadzorczej Plus Banku
2018-09-12 Pierwsze czytanie ustawy wzmacniającej nadzór nad rynkiem finansowym
2018-09-25 Ustawa w Komisji Finansów Publicznych. Poprawka o przejęciu prywatnych banków za 1 zł.
2018-11-07 Zawiadomienie do prokuratury w sprawie rozmowy Chrzanowski-Czarnecki złożone przez pełnomocnika Czarneckiego
2018-11-08 Sejmowa komisja dostaje od szefa KNF (Chrzanowski) pismo z prośbą o przyspieszenie prac nad ustawą
2018-11-09 Sejm przegłosowuje ustawę z poprawką pozwalającą na przejęcie banków za 1 zł.
2018-11-13 W mediach wybucha Afera KNF
2018-11-13 Idea Bank zostaje wpisany przez KNF na listę ostrzeżeń publicznych.
2018-11-13 Dymisja Marka Chrzanowskiego z pozycji przewodniczącego KNF
2018-11-13 Zawiadomienie do prokuratury ws. działań mających na celu doprowadzenie do przejęcia Getin Noble Banku.
2018-11-14 CBA wchodzi do KNF
2018-11-27 Aresztowanie Chrzanowskiego. Sąd zdecydował, że trafi on do aresztu na dwa miesiące.
2019-01-26 Zwolnienie Chrzanowskiego z aresztu, nałożenie dozoru policyjnego i 250 000 zł poręczenia majątkowego (którego nie zapłacił)
2019-06 prokuratura informuje, że propozycja nie powodowała dla Czarneckiego żadnej szkody, w związku z tym nie ma on pozycji poszkodowanego, więc nie ma do stępu do informacji na temat śledztwa
2019-12-31 akt oskarżenia przeciwko Chrzanowskiemu trafia do sądu
2021-04-05 dzień dzisiejszy - cisza.

Dzisiaj jest: Wtorek
3 sierpnia 2021
215 dzień roku

Zdjęcia ofiar katastrofy w Smoleńsku w internecie

Krzysztof Kwiatkowski twardo o zdjęciach ofiar katastrofy rozpowszechnianych w internecie.

Proponowane artykuły:
Polski PKB według prognoz Ministra Jacka Vincenta-Rostowskiego.
Aktualizacja: 2020-04-28
18 sierpnia 2012 roku
   Zgodnie z prognozami EBOiR nasz PKB w tym roku ma wzrosnąć o 2,9%. Ciekawe czy te prognozy nie mają za zadanie wionąć optymizmem. Jak na razie większość europejskich prognoz ekonomicznych była zbyt optymistyczna wobec rzeczywistości. Ciekawe jak będzie z tą prognozą. Jeszcze bardziej mnie ciekawią losy prognoz wzrostu po...   Czytaj więcej
Pijany prokurator spowodował wypadek
Aktualizacja: 2020-04-29
Pijany prokurator wioząc pijanego kolegę prokuratora spowodował wypadek. I co z tego?
22 kwietnia 2014 roku
   Takie rzeczy mogą się zdarzyć każdemu człowiekowi, choć nie powinny. Ale jeżeli dotyczą funkcjonariusza publicznego, w dodatku reprezentanta wymiaru sprawiedliwości, to w myśl zasady "od wa...   Czytaj więcej
Wanda Nowicka przegrywa proces, który wytoczyła Joannie Najfeld.
Aktualizacja: 2020-04-27
Sąd uznał, że Wanda Nowicka znajduje się n liście płac przemysłu aborcyjno-antykoncepcyjnego.
20 września 2012 roku
   „Gość Niedzielny” ujawnił wyrok jaki wydał Sąd Warszawski w sprawie wytoczonej przez Wandę Nowicką katolickiej publicystce Joannie Najfeld. Choć proces był utajniony,...   Czytaj więcej

Skontaktuj się z nami

Pytania, sugestie, chęć współtworzenia witryny.